Archive | Marzec 2014

O tym co robimy, żeby ludzie nas kochali.

Driver to pojęcie z analizy transakcyjnej (jednej z teorii psychologicznych wyjaśniających m.in. motywy zachowań ludzkich).  To nieuświadomiony przekaz popychający do konkretnego zachowania, myślenia, czucia. Teoria pokazuje je z perspektywy patologicznej, a więc dlaczego są „złe” i wyjaśnia, że dlatego bo dają fałszywe poczucie, że jest się OK. Fałszywe bo oparte na założeniu, że trzeba być zawsze dobrym, silnym, pięknym – aby czuć się wartościowym i zasługiwać na miłość i akceptację.

Praktycy, którzy używają tej teorii w kontekście organizacyjnym wskazują jednak na potencjał driverów i skupiają się na ich „zdrowej” funkcji, nazywając drivery stylami pracy.

Teoria wyróżnia pięć driverów czyli pomysłów na to jakim trzeba być, żeby móc żyć w poczuciu bycia OK (bycia wartościowym, z prawem do życia, działania, bycia kochanym itp.)

  1.   „Bądź silny”
  2.   „Staraj się”
  3.   „Sprawiaj przyjemność”
  4.   „Spiesz się”
  5.   „Bądź doskonały”

Poniżej znajduje się opis „minusów” i „plusów” każdego z driverów.

1. „Bądź silny”

 3164668-superman.jpg

Minusy: brak okazywania uczuć, branie na siebie każdej ilości obowiązków, robienie wszystkiego na własną rękę, nie proszenie o pomoc (nawet gdy jest wskazana)

Plusy: stwarzanie innym poczucia bezpieczeństwa – pozostawanie na posterunku, zachowanie zimnej krwi w sytuacjach kryzysowych, pracowitość

Osoby z tym driverem często używają strony biernej, np.: „wygląda na to, że dziś jest dużo do zrobienia”, trzymają dystans, nie lubią się rozgadywać.

2. „Staraj się”

sisyphus

minusy: przekonanie o tym, że nic nie przychodzi łatwo. Komplikowanie nawet prostych rzeczy, realizuje tysiąc pomysłów na raz

plusy: kreatywność, wielokierunkowe myślenie, innowacyjność,

Osoby z tym driverem często mówią: „Spróbuje”, „Oj, ciężko”, „Jest tyle rzeczy do zrobienia”, „walka”, „bitwa”. Przerywają, zmieniają kierunek rozmowy,  wdają się w dygresje.

3. „Spiesz się”

Roadrunner_Wallpaper__yvt2

minusy: pośpiech, nieefektywne planowanie (za mało czasu na zrobienie jednej rzeczy, bo zaraz trzeba zrobić następną).

plusy: duża produktywność, znajomość skrótów, odrzucanie nieważnych rzeczy, dobra praca pod presją

Osoby z tym driverem mówią bardzo szybko, często używają słownictwa związanego z prędkością: „czas leci”, „raz raz”, „dalej, dalej”, „nie ma na to teraz czasu”

4. „Sprawiaj przyjemność“

pianka-duza-Prosiaczek-23522

minusy: nieumiejętność odmowy, staranie się, by podobać się każdemu, ustępowanie

plusy: dbanie o innych, rozpoznawanie potrzeb, dbanie o atmosferę, szybka „diagnoza” nastrojów w grupie/rodzinie/zespole

Osoby z tym driverem mogą mówić niejasno, lawirują, mówią „tak jakby”, „jakoś tak”, „wiesz o co mi chodzi”, sprawdzają czy drugiej osobie pasuje, to co mówią.

5. „Bądź doskonały”

Ballet-BandW

minusy: stawianie sobie bardzo wysokich poprzeczek, brak przyzwolenia na błędy

plusy: skrupulatność, można na nim/niej polegać, działanie według planu (tworzenie list), dbałość o szczegóły

Osoby z tym driverem opowiadając o czymś chcą powiedzieć wszystko. Każdy szczegół wydaje im się istotny.

Nic nie jest czaro – białe i trudno jednoznacznie przyporządkować drivery to kategorii korzyści lub strat. Możemy mieć różne założenia na temat tego, jacy powinniśmy być. Mogą się one sprawdzać w jednych sytuacjach, a w innych wcale. Być może chodzi o pewną elastyczność i weryfikację – co zostawić a co być może zmienić.

Reklamy

Zazdrość i zdrada z perspektywy psychologii ewolucyjnej cz. 4

Kolejnym powodem, dla którego kobiety decydują się na zdradę jest fakt, że posiadanie kochanka mogło zapewniać naszym przodkom dodatkowe źródło zasobów –  mężczyźni często obdarzają zasobami swoje partnerki,  w związku z tym w ten prosty sposób można było zapewnić sobie więcej pożywienia czy lepsze schronienie dla siebie i swoich dzieci. Ponadto, posiadanie kochanka mogło zabezpieczać kobietę na wypadek śmierci, odejścia lub obniżenia pozycji społecznej stałego partnera – nie zostawała wtedy zupełnie sama, ale zawsze mogła zwrócić się do niego po pomoc. W badaniach Bussa [2007] wykazano, że zdolność do ochrony kobiety i jej potomstwa była znaczącym kryterium przy wyborze kochanka. Poza tym genetyczne zróżnicowanie wśród dzieci zwiększało ich szanse na przeżycie – istniała bowiem możliwość, że któreś  z nich będzie odporne na specyficzne zagrożenia ze strony środowiska. Przypuszczalnie powodem kobiecej zdrady mógł być też fakt, że potomkowie kobiet mających wielu partnerów miały większe szanse na przeżycie, ponieważ więcej mężczyzn chciało się nimi zaopiekować  [Fisher 2004]. Liczne romanse mogą też zapewniać kobiecie szansę na tzw. „awans matrymonialny”- czyli związania się z mężczyzną o wyższej pozycji społecznej niż obecny mąż. Wyniki badań potwierdziły tę hipotezę: wymagania kobiety co do kochanka były podobne do wymagań, jakie stawia mężowi, za to dużo większe niż wymagania stawiane przygodnemu partnerowi seksualnemu [Buss 2007].

tumblr_lh15ncD1Zj1qcfuabo1_500

Co ryzykuje kobieta decydując się na romans z partnerem innym niż jej mąż? Bardzo wiele, i to jest klucz do odpowiedzi na pytanie, dlaczego jednak większość kobiet nie decyduje się na zdradę. Przede wszystkim niewierna żona ryzykuje utratę stałego partnera, a co za tym idzie – utratę jego zasobów. Ma to swoje uzasadnienie w danych statystycznych – w kulturze Zachodu od 30 do 50 % małżeństw kończy się rozwodem, a według danych etnograficznych zebranych wśród 160 kultur to zdrada żony jest główną przyczyną wszystkich rozwodów. Niewierność kobiety jest dużo silniej powiązana z rozwodem niż niewierność mężczyzny [Campbell 2004]. Poza tym, kobieta naraża się na przemoc ze strony zdradzonego męża, która w skrajnych przypadkach może się skończyć nawet zabójstwem. Badania Millera [1980, za Buss: 2003] wykazały, że wśród mężczyzn używających przemocy wobec swoich żon ponad połowa była kierowana motywem zazdrości, natomiast zazdrość i domniemana zdrada są motywami większości zabójstw żon na całym świecie. Konsekwencje stosowania przemocy wobec kobiet mogą być dotkliwe także dla ich dzieci – w wyniku odniesionych obrażeń kobieta może nie być w stanie zapewnić swoim dzieciom odpowiedniej opieki. Ponadto udowodniono, że dzieci wychowujące się bez ojca mają dziesięciokrotnie niższy wskaźnik przeżywalności [Hill, Hurtado 1996, za: Buss, 2007]. Urażony partner może sam nawiązać romans w ramach odwetu na niewiernej żonie; wtedy także może dojść do obniżenia ilości zasobów inwestowanych w kobietę i jej potomstwo. Dodatkowo dla kobiety wykrycie zdrady w wielu kulturach łączy się z utratą reputacji, a co za tym idzie odrzuceniem przez przyjaciół, rodzinę i inne wspólnoty (religijne lub towarzyskie) i utratą poczucia własnej wartości [Buss 2007]. W większości badanych kultur zaobserwowano istnienie tzw. „podwójnego standardu”, czyli asymetrycznego traktowania zdrady małżeńskiej – na całym świecie wobec kobiet obowiązuje bardziej rygorystyczna miara dotycząca tego zagadnienia niż w przypadku mężczyzn.

 

W następnym odcinku: Zazdrość jako konsekwencja zdrady.