O psychoterapii… po ludzku. Część III: Ale co właściwie się tam dzieje?

W kolejnej części przewodnika po terapii (w ujęciu integracyjnym) chciałbym opisać nieco dokładniej jej przebieg. Będzie to próba odpowiedzi na nurtujące wiele osób pytanie: „Co właściwie dzieje się na spotkaniach terapeutycznych?”.

Ogólna odpowiedź brzmi następująco. Wszystko to, co ma miejsce na sesji terapeutycznej, podporządkowane jest głównemu celowi – dostarczeniu Klientowi takich doświadczeń, które będą „korektywne” (uzdrawiające) wobec schematu (co oznacza pojęcie schematu – o tym pisałem w poprzedniej części). Innymi słowy, chodzi o dostarczenie doświadczeń osłabiających skłonność do określonego myślenia, przeżywania i zachowania, która stoi za aktualnymi problemami osoby zgłaszającej się na terapię (osoby cierpiącej).

Różne terapie w różny sposób podchodzą do problemów osób cierpiących i do tego, co je wywołuje. Na przykład, terapia Gestalt akcentuje przede wszystkim wpływ doświadczeń emocjonalnych, terapia poznawcza – wpływ myśli i przekonań, terapia behawioralna – wpływ określonych zachowań. Odpowiednio do tego pomyślane są działania terapeuty stanowiące – przynajmniej potencjalnie – czynniki leczące. W terapii Gestalt ważne zatem będzie docieranie do autentycznych emocji, w terapii poznawczej – analiza błędnych lub nieadekwatnych myśli i przekonań, w terapii behawioralnej – eksperymentowanie z nowymi zachowaniem. Terapia integracyjna, zgodnie ze swoją nazwą, integruje perspektywy i metody wywodzące się z innych nurtów terapeutycznych. Jest to zbieżne z wyżej wymienionym założeniem, że przyczyną problemów są schematy składające się z bardziej konkretnych tendencji (skłonności) do myślenia, przeżywania i zachowania. Im więcej terapia zapewni doświadczeń dotykających wszystkich tych aspektów doświadczania (umysł, emocje, zachowanie), tym większe szanse na osłabienie schematu i na bardziej trwałą poprawę funkcjonowania człowieka.

W związku z powyższym, terapia integracyjna przebiega na następujących „ścieżkach”:

  1. Rozwijanie relacji terapeutycznej. Chodzi tu o kontakt pacjenta z terapeutą i o wszystko to, co w tym kontakcie ma miejsce. Badania dotyczące terapii pokazują, że doświadczenie bliskiego (w sensie emocjonalnym) kontaktu z terapeutą opartego na wzajemnym zaufaniu odpowiada za około 30% efektów psychoterapii.
  2. Empatyczne (ze strony terapeuty) próby zrozumienia (na poziomie umysłowym i emocjonalnym) wewnętrznego świata pacjenta (klienta), co ma z kolei przyczynić się do lepszego kontaktu pacjenta z samym sobą.
  3. Rozwijanie wglądu, czyli rozumienia wewnętrznych mechanizmów stojących za problemami oraz związków między doświadczeniami z przeszłości, a teraźniejszymi problemami.
  4. Praca nad myślami i zachowaniem – analiza nieadaptacyjnych myśli i przekonań oraz zachowania, a także nauka umiejętności ich „monitorowania” (śledzenia w świadomości) i korygowania (zmieniania na bardziej adaptacyjne, pomocne).
  5. Zmiana sposobu życia – wspólne (pacjenta i terapeuty) ustalanie konkretnych zmian w aktualnym życiu pacjenta oraz obserwowanie ich efektów.
  6. Praca z wyobraźnią – wyobrażeniowe odsłanianie trudnych i bolesnych przeżyć z przeszłości w celu ich oswojenia oraz osłabienia ich wpływu na aktualne życie.
  7. Praca nad historią życia pacjenta jako „osobistą opowieścią” i pisanie jej „nowego rozdziału”.

Wykorzystanie wszystkich tych ścieżek z dużym prawdopodobieństwem może przynieść pozytywne rezultaty w terapii. Pamiętać jednak trzeba o tym, że terapeuta może mieć wiele ze swojej strony do zaproponowania, ale za efekty zawsze odpowiada WSPÓŁPRACA, czyli również to, jak do tego wszystkiego podejdzie pacjent – czy wykorzysta dane mu okazje, czy nie.

Uff. Mam nadzieję, że to wszystko brzmi klarownie. Psychoterapia jest skomplikowaną materią (te komplikację można mierzyć sumą stron wszystkich publikacji poświęconych terapii), ale starałem się wyjaśnić najważniejsze jej elementy w miarę przystępny sposób. Chociaż tak naprawdę, żeby poznać dobrze jej tajniki, trzeba po prostu jej spróbować 🙂

Tomasz Grabiec

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s